Przebieg ustnego egzaminu z języka polskiego

(pobrano z materiałów CKE)

Egzamin ustny, oceniany przez przedmiotowy zespół egzaminacyjny według kryteriów zamieszczonych w Informatorze maturalnym, ma jeden poziom i składa się z dwu części, prezentacji oraz rozmowy. Na prezentację zdający ma do dyspozycji 15 minut, a rozmowa będzie trwała 10 minut.

Jeśli czas prezentacji zostanie przekroczony, egzaminator nie przerwie jej w sposób mechaniczny, ale poczeka, aż zdający dokończy rozpoczętą myśl. W czasie rozmowy otrzyma tyle pytań, na ile pozwoli czas 10 minut, w który wliczone są odpowiedzi zdającego.

Mimo podziału egzaminu na dwie części zdający oceniany jest za całość wypowiedzi: prezentację i odpowiedzi na pytania. Maksymalnie może otrzymać 20 punktów.

Egzaminator, słuchając prezentacji, ocenia zdającego, czy dobrze ją skomponował (ważne są proporcje wstępu, rozwinięcia i zakończenia, logiczna kolejność wywodu), czy zna i rozumie wybrany materiał, czy wnikliwie go interpretuje, czy wykorzystuje trafnie konteksty, czy argumentuje na podstawie celowo dobranego materiału, czy hierarchizuje argumenty, czy prezentację kończy logicznym wnioskiem, czy wreszcie umiejętnie gospodaruje czasem i czy materiały pomocnicze służyły rozwinięciu tematu.

Pytania będą dotyczyć prezentacji i/lub bibliografii i jako całość stanowią reprezentację umiejętności opisanych w Standardach wymagań egzaminacyjnych.

Zdający w czasie rozmowy nie znajdzie się w krzyżowym ogniu pytań, ponieważ zadaje je tylko jeden członek zespołu, wyznaczony przez przewodniczącego. Przystępujący do egzaminu powinien pamiętać, że wartość prezentacji albo podtrzymają, albo zdyskredytują jego odpowiedzi na pytania. Waga punktowa poszczególnych kryteriów jest następująca: 8 punktów za prezentację wraz z kompozycją, 4 punkty za rozmowę i 8 punktów za język. Oznacza to, że maksymalnie zdający może otrzymać za prezentację 40%punktów, a za rozmowę i język - 60% punktów. Wyuczenie się na pamięć prezentacji nie zapewnia sukcesu na egzaminie. Zdający musi udowodnić, że jest specjalistą w zakresie swojego tematu i potrafi w związku z tym poprawnie merytorycznie odpowiadać na pytania.

Egzaminator odniesie pytania do

prezentacji, aby sprawdzić, czy zdający potrafi np.: uzasadnić wybór tematu, interpretować dobrany materiał rzeczowy, wykorzystać go w funkcji argumentacyjnej, uzasadnić tezę/tezy swojego wywodu, hierarchizować argumenty, przywołać właściwe konteksty, formułować wnioski na podstawie argumentów, przedstawić problemy badawcze, uogólniać i syntetyzować, bronić własnego stanowiska, dostosowywać do pytania szczegółowość lub ogólność odpowiedzi, rzeczowo wyjaśnić nieścisłości w prezentacji tematu (np. błędy merytoryczne i językowe).

Celem pytań dotyczących bibliografii jest sprawdzenie, czy zdający potrafi np.: uzasadniać celowość doboru literatury podmiotu i przedmiotu, porównać argumenty zgromadzone na podstawie literatury przedmiotu w ścisłym związku z tematem, polemizować ze stanowiskiem badaczy literatury, języka i sztuki, uzasadniać dobór materiału pomocniczego. Zespół egzaminacyjny, oceniając język zastosowany w prezentacji i rozmowie, zwróci uwagę na to, czy zdający posługuje się stylem stosownym do sytuacji egzaminacyjnej, czy przestrzega etykiety językowej, czy trafnie i swobodnie stosuje środki językowe typowe dla rozmowy, czy przestrzega zasad poprawności właściwych dla języka mówionego (wymowy, fleksji, leksyki, frazeologii i składni).